Anaokullarının Zihinsel Gelişime Etkisi

Anaokullarının Zihinsel Gelişime Etkisi

engntoprak - 3 Şubat 2021 Çarşamba

Çocukların anaokulu ve kreş dönemi, beyin gelişiminin en hızlı ve en yoğun dönemidir. Doğumdan sonraki ilk altı yılda beyin gelişimi, ince motor becerilerde ustalık, bilişsel ve duygusal gelişim, dil gelişimi ve sosyal gelişim ileriki yılların sağlıklı ve başarılı bir birey olabilmek adına son derece önemli bir temel taşlardır. Son yıllarda yapılan uluslararası araştırmalar ve çeşitli testler, okul öncesi dönemde çocukların beyin aktivitesi hakkında daha net bulgular sağlamıştır. Örneğin bir çalışmanın sonuçlarına göre 3 yaşına kadar çocukların beyin çalışma kapasitesi yetişkinlerin 2,5 katıdır. 6 yaşın altındaki çocukların beyinlerinin profesörün beyninin iki katı hızda çalışması da anlaşılabilir bir durumdur.

Zekâ Tam olarak Nedir?

Çocukların zihinsel gelişimini derinlemesine tartışacağız. Ama önce zeka kavramını daha yakından inceleyelim. Pek çok farklı zeka türü vardır. Günümüzde çoğu bilim insanı, Gardner tarafından önerilen "çoklu zeka" teorisini benimsemiştir. Çoklu zeka teorisi kapsamında entelektüel problemleri çözmek için sekiz farklı başlık kullanılmalıdır.

  • Görsel zeka
  • Dil zekası
  • Mantık zekası
  • Müzik zekası
  • İçsel zeka
  • Sosyal zeka
  • Kinestetik zeka
  • Varoluşçu zeka

Anaokullarının Zihinsel Gelişime Etkisi

Dil zekası bir bireyde oldukça gelişmiş bir seviyeye ulaşabilse de görsel zeka aynı ilerlemeyi sağlayamayabilir. Aynısı çocuklar için de geçerlidir. Zekasını kişilerarası iletişim ve iletişimde iyi kullanabilen bir çocuk, sanatta aynı entelektüel performansı göstermeyebilir. Bu nedenle, çocukların bir konudaki entelektüel performansını asla bireysel olarak değerlendirmeyin. Bir çocuk herhangi bir müzik aletini akranlarından daha geç öğrendiğinde veya öğrenmede güçlük çektiği için, genel entelektüel performansıyla ilgili bir sorun olduğu anlamına gelmez. Sonuç olarak anaokulu dönemdeki zihinsel gelişim sorunlarının bu bilgilere dayanarak değerlendirilmesi çok faydalı olacaktır.

Zihinsel Gelişmişlik Seviyesi Yalnızca Genetik Midir?

Zihinsel gelişim, beyin gelişimi için en önemli itici güçtür. Zihinsel gelişim yalnızca genetik faktörlere atfedilmemelidir. Elbette genetik faktörlerin bir etkisi olacak, ancak zeka insanların yaşamlarıyla etkileşime girmeye devam eder ve geliştirilmesi kolaydır. Günümüzde uzmanlar, "zeka" kavramını "çevre-yaşam-genetiğinin" bir ürünü olarak görüyorlar. Çünkü günümüzün yeni çağdaş teorisi, zekanın beklenenden daha fazla faktörden etkilendiğine inanmaktadır. Bu teorilerin çoğunun çeşitli bilimsel temellere sahip olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle okul öncesi yıllarda bilişsel yetenek, motor beceriler, kendini ifade etme ve problem çözme gibi pek çok faktör zeka gelişimine etki etmektedir. Sonuç olarak, tüm çocukların zekası ile gelişimi arasında çok yakın bir bağlantı vardır ve zeka düzeyi, "kader" veya "genetik sonuç" olarak görülmemelidir!

Bu durumu bir örnekle açıklayalım. Aynı genetik yapıya sahip iki çocuğumuz olsun. Çocuklardan biri büyüdüğünde çok sayıda insanla etkileşime girebilir ve yeterince vakit geçirebilir, öte yandan, diğer çocuğun iletişim olanakları daha sınırlıdır ve oyuna yeterince zaman ayıramadığı bir senaryo olduğunu düşünelim. Bu iki çocuğun aynı zihinsel yeteneğe sahip olması imkansızdır. Çocukların gelişiminde ortaya çıkan farklılıklar, zihinsel gelişimlerini doğrudan etkiler. Aslında, bir çocuk gelişim sürecinin kritik bir döneminde bazı gelişimsel sorunlarla karşılaştığında, çok ciddi sonuçlara bile neden olabilir. Bu çocuklar gelecekte zeka geriliği riski altındadır.

Anaokullarında Ki Oyunların Zihinsel Gelişime Etkisi

Amerika Birleşik Devletleri Berkeley Üniversitesi'nde yapılan bir çalışma yapıldı ve bu çalışmanın sonuçları tüm dünyada büyük bir etki yarattı. Çalışmadan önce çocukların IQ puanları ve mantıksal düşünme seviyeleri ölçüldü. Bundan sonra, çocuğun haftada iki kez akıl ve zeka oyunlarıyla geçirmesine izin verilir. Ancak her seferinde sadece 1 saat 15 dakikadır. Sonra çocukların IQ'sunu ve mantıksal düşünme düzeyini tekrar ölçüldü. Bu çocukların IQ düzeyinin 13 puan, mantıksal düşünme düzeyinin ise %32 arttığı kesinleşmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, çocukların bazen tek başlarına, bazen de bir grup insanla oynadıkları tüm oyunların zeka gelişimine olumlu katkı yaptığını göstermektedir. Ünlü Fransız yazar Montaigne'in de belirttiği gibi oyun, çocuklar için en önemli etkinlik ve bir öğrenme ve yaşama aracıdır. Zihinsel gelişimin yanı sıra sosyal gelişim, iletişim becerileri ve problem çözme becerileri gibi birçok farklı alanda oyunlar çocukların beklentilerin ötesinde gelişimine katkı sağlamıştır.