Türk Eğitim Sistemi

Türk Eğitim Sistemi

izmiregitimkurumlari - 23 Kasım 2021 Salı

Türk eğitim sistemi günümüzde 4+4+4 olarak nitelendirilen 3 ayrı gruba ayrılmış zorunlu 12 yıllık bir süreçtir. Bu süreç içerisinde ilk 4 yıl ilkokul; sonraki 4 yıl ortaokul ve son 4 yıl lise biçiminde nitelendirilmektedir.

Öğrenciler ortaokulda ve lise döneminde özelleşmiş okullardan birine gitmeyi tercih edebilir, standart müfredatı benimseyen devlet okullarını tercih edebilir, özel okulları tercih edebilir ya da açık öğretimden eğitimlerine devam edebilirler.

Özel müfredata sahip olan okullara gidildiğinde ilk sınıfta standart dersler sonrasında da alan dersleri eklenecektir. Bu öğrenciler standart müfredattaki tüm dersleri alamayabilirler ve zorunlu staj, uygulamalı dersler gibi eğitimler alabilirler.

Türkiye’de Nasıl Bir Eğitim Var?

Türkiye’de ilk 4 yıl herkes için eşit bir eğitim sistemi benimsenmiştir. Bundan sonraki süreçte de çocukların kendi ilgi alanlarına yönelebilmeleri mümkündür.

Bunun için imamhatip ortaokulu ve meslek liseleri tercih edilebilmektedir. Meslek liselerinde kişiler mesleki unvanları ile mezun olarak çalışma imkanı elde edebilirler ya da fen lisesi, Anadolu lisesi gibi okullara gidilerek üniversiteye hazırlık yapılabilir.

Üniversiteler ise kendilerince belirledikleri dersler konusunda eğitim vermektedir. Aynı bölümün farklı üniversitelerdeki dersleri incelendiğinde çok ciddi müfredat değişiklikleri göze çarpabilir.

Öğrencilerin ilk olarak tüm Türkiye genelinde ÖSYM (Ölçme Seçme ve Yerleştirme Kurumu) tarafından hazırlanan TYT ya da hem TYT hem de AYT sınavlarına girmeleri ve barajı geçmeleri gerekmektedir.

Sonrasında Türkiye geneli yaptıkları sıralamaya göre başarı sırasınca öğrencilerin tercih ettikleri üniversiteye yerleştirilmeleri söz konusudur.

Öğrenciler sadece TYT puanları ile meslek yüksek okulu veya önlisans programlarına; AYT puanlarına göre de lisans programlarına kayıt yaptırabilmektedir.

Önlisans programında okuyan öğrenciler DGS (dikey geçiş sınavı) sayesinde bölümlerini 4 yıllığa tamamlama hakkı da elde edebilmektedir.

Lise Türleri

Öğrencilerin lise döneminde tercih edebilecekleri liseler şu şekildedir:

  • Anadolu lisesi
  • Genel lise
  • Meslek lisesi
  • İmam hatip lisesi
  • Fen lisesi
  • Özel lise
  • Güzel sanatlar lisesi
  • Sosyal bilimler lisesi
  • Askeri lise
  • Polis koleji

Güncel eğitim sistemine göre her okulun belli bir kontenjanı içerisinde bulunduğu mahallenin sınırlarına göre alacakları öğrenci miktarıdır. Kalan kontenjan kısmı ise LGS (Liseye Geçiş Sınavı) başarı puanına göre öğrenci alır.

LGS ile girilebilen liseler her şehre ait olan listelerce belirlenmiştir. Bazı Anadolu liseleri sınavsız öğrenci alırken daha çok talep edilen başarılı Anadolu liselerinde sınavlı kontenjan bulunmaktadır.

Güzel sanatlar lisesinde ise yetenek sınavı söz konusudur. Öğrenciler mülakata katılarak yeteneklerini kanıtladıklarında okula alınmaktadırlar.

Lisansüstlü Programları

Öğrencilerin lisans bölümü mezunu olduktan sonra bir de lisansüstü programlara katılma hakkı doğmaktadır. Bu bölümler:

  • Doktora (bu bölüm sonrası kişi doktor unvanı alır)
  • Yüksek lisans (tezli ya da tezsiz türleri bulunur)
  • Tıpta Uzmanlaşma
  • Sanatta Yeterlilik

Ülkemizde toplam 209 adet üniversite bulunmaktadır. Bunlar;

  • 131 tanesi devlet üniversitesi
  • 2 adet güzel sanatlar üniversitesi
  • 11 teknik üniversite
  • 1 Polis akademisi
  • 1 Milli savunma üniversitesi
  • 1 Yüksek teknoloji enstitüsü
  • 78 vakıf üniversitesi
  • 5 meslek yüksek okulu bulunmaktadır.

Her yıl bu üniversitelerin belirli tarihlerde ne kadar öğrenci alacakları belirlenmektedir. Aynı zamanda açılan her yeni okul puansız şekilde öğrenci almaktadır. Bunların yanı sıra öğrenciler Kuzey Kıbrıs Türkiye Cumhuriyeti’nde de ülkemizde denkliği bulunan bölümlerde okumayı tercih edebilmektedir.

Tıpkı bunlarda olduğu gibi öğrenciler Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri gibi farklı yerlerde okullarını okuyup mezun olduklarında YÖK (Yüksek öğretim kurumu) tarafından verilen denklik ile çalışabilmektedirler. Burada dikkat edilmesi gereken her bölümün ülkemizde denkliği bulunmadığıdır.

Eğer bir birey mezun olduktan sonra ülkemizde hizmet vermek istiyorsa YÖK tarafından bölümüne ve üniversitesine denklik verilip verilmediğini mutlaka araştırmalıdır. 

Türk Eğitim Sistemi

Türkiye Hangi Eğitim Sistemini Model Almıştır?

Türk eğitim sistemi hakkında en çok merak edilen sorulardan biri de Türkiye hangi eğitim sistemini model almıştır, sorusudur.

Türkiye’nin eğitim sisteminin temellerine bakıldığında Osmanlı’nın 1750’lerden sonra oluşmaya başladığı görülmektedir. 1869 yılında örnek alınan Fransa eğitim sistemi bu zamana kadarki düzensizliğin önüne geçmiştir.

Sultan 2. Abdülhamit döneminde meslek liselerinin ve üniversitelerin açıldığı görülmektedir. Bu dönemde ortaya çıkan Avrupai eğitim sistemi sonrasında da devam ettirilmiştir.

Cumhuriyetin ilanından sonra eğitim alanında çok önemli değişiklikler yapılmıştır. 3 Mart 1924 senesinde çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile ülkedeki tüm okullar tek bir yerden kontrol edilmeye başlamıştır.

11 Mart 1924 gününde medreseler kapatılarak modern ve laik bir eğitim düzeninin temelleri atılmıştır. Ardından Türkiye Cumhuriye’tinin dini İslam’dır ibaresi kaldırıldıktan sonra Kütahya İmam Hatip okulu dışındaki tüm din okulları kapatılmıştır. İlahiyat fakülteleri İslam İncelemeleri Enstitüsü’ne dönüştürülmüştür.

Ardından din derslerinin önemli ölçüde azaltılması ve harf inkılabı ile değişiklikler yapılmıştır.

Maarif Vekili Mustafa Necati Bey döneminde meslek liselerine önem arttırılmıştır. Avrupa’dan heyetler ve uzmanlar getirtilip ülkenin eğitim sistemini incelemeleri rica edilmiştir. Bu önemli kişiler arasında yer alan Belçikalı Omer Buyse’nin verdiği rapor ile Ankara Kız Meslek Öğretmen Okulu (1934) ve Ankara Erkek Meslek Öğretmen Okulu (1937) açılmıştır.

Bu dönemde öğretmenlerin nitelikli olabilmeleri için Avrupa’ya gönderilerek eğitimlerini daha iyi şartlar altında almaları sağlanmıştır.

Bu çalışmaların sonunda ülkedeki okuyan öğrenci sayısında %362’lik bir artış gözlemlenmiştir. Bu da çalışmaların başarısını ortaya koymaktadır.

Yine bu dönemde ev idaresi, toplum sağlığı, sivil savunma ve askerlik gibi farklı alanlarda kurslar açılarak nitelikli kişiler yetiştirilmiştir.